NA
SZLAKU WILEŃSKIM
GÓRA
TRZYKRZYSKA
Wilno
stolica Litwy i wielu kościołów. Dla Wilnian jest jeszcze jeden symbol wznoszący
się ponad centrum miasta góra trzykrzyska[1]
(Trijų kryžių kalnas) na
której znajdują się Trzy białe krzyże.

Kiedy byłem tam dziesięć lat temu, od tego czasu na wzgórzu wiele się zmieniło. Na górę wejdziemy z dwóch stron od ulicy Kościuszki i parku Bernardyńskiego. Zatrzymajmy się na chwilę na historii wzgórza.
Pierwotnie na górze znajdował się w średniowieczu Krzywy zamek. [2] W 1390 roku został zajęty i spalony przez Zakon Krzyżacki. Zamek nie został odbudowany w jego miejsce pojawił się pomnik Trzech krzyży.
Mieszkańcy opowiadają jeszcze o legendzie według której za czasów Olgierda umęczono siedmiu franciszkanów. [3]
Czterech strącono do Wilejki, zaś Trzy Krzyże z ciałami męczenników ustawiono na górze.
W 1927 roku wileński historyk Kazimierz Chodynicki wydał
pracę „Legenda o męczeństwie 14 franciszkanów w Wilnie”, podając tezę, że są
oni postaciami legendarnymi, podobnie jak prawosławni męczennicy wileńscy.
Wileńscy franciszkanie upamiętnili męczeńską śmierć między rokiem 1613 a1636 wznosząc na Łysej Górze trzy drewniane krzyże [4] wynika to z źródeł pisanych przez Kosmana, jeszcze inne źródła mówią o Trzech krzyżach jako pamiątka nadaniu praw Magdeburskich miastu.
Wileńscy franciszkanie upamiętnili męczeńską śmierć między rokiem 1613 a1636 wznosząc na Łysej Górze trzy drewniane krzyże [4] wynika to z źródeł pisanych przez Kosmana, jeszcze inne źródła mówią o Trzech krzyżach jako pamiątka nadaniu praw Magdeburskich miastu.
Z upływem czasu krzyże zmurszałe w 1740 roku zostały
zamienione na nowe. Nie konserwowane ze starości zawaliły się w 1869 roku.
Niestety władze rosyjskie nie pozwoliły ich odbudować.
Mijały lata gdy ponownie podjęto inicjatywę.
W 1916 roku ksiądz prałat Kazimierz Michalkiewicz [5] zebrał fundusze i
postawiono krzyże betonowe było to podczas okupacji niemieckiej. Projektantem
pomnika był Antonii Wiwulski.
Komunistyczne władze 30 maja 1950 roku wysadzili w
powietrze pomnik, część ruin wywieziono, a większe fragmenty zakopano.
39-lat później w
1989 roku mieszkańcy Wilna postanowili odbudować krzyże jako pomnik ofiar
stalinizmu na Litwie.
Ciekawostką jest - pomnik został odbudowany w ciągu 14
dni,
a odsłonięcia dokonał i poświęcił kardynał Vincentas
Sladkevičius było to 14 czerwca 1989 roku. Rekonstrukcji dokonał Henrikas Kęstutis Šilgalis .
Reszki odkopanych
szczątek zamurowano w fundamentach.
Warto zwrócić uwagę że Trzy Krzyże są takie same jak
dawniej z projektu Wiwulskiego tylko o 1,8 metra wyższe.
Góra Trzech
Krzyży znajduje się w obrębie parku Górnego (Kalnų Parkas).
Dziś pomnik jest
pięknie podświetlany na różne święta.
W 100-lecie
odzyskania Niepodległości przez Polskę [6] pomnik został podświetlony
w barwach biało – czerwonych.
Urok góry i tarasu widokowego stanowi piękna panorama Wilna, która zapiera dech w piersiach.
![]() |
W ŚWIĘTO 100-LECIA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKIĘ TRZY KRZYŻE - ZOSTAŁY PODŚWIETLONE BARWAMI BIAŁO -CZERWONYMI |
Urok góry i tarasu widokowego stanowi piękna panorama Wilna, która zapiera dech w piersiach.
Fotografowie i podróżnicy mogą
zrobić niesamowite zdjęcia w dzień i nocy. Stąd każdy zobaczy więcej niż z
Baszty Gedymina ,dzwonicy, lub wieży kościoła świętych Janów przy uniwersytecie
Wileńskim i jedyne miejsce z którego panoramę zobaczysz za darmo. (zobacz i wydruk PDF)
JZ [7]
Podróżnicy polecają sprawdzoną bazę noclegową
![]() |
QR do zdjęć |
[1] Góra trzykrzyska (Trijų
kryžių kalnas) znajduje się na prawym brzegu Wilejki najwyższy punkt widokowy
Wilna oraz pomnik ofiar Stalinizmu Litewskiego – Trzy Krzyże
[2] Zamek średniowieczny
krzywy – istniał do 1390 roku
[3] Legenda – o męczeńskiej
śmierci 7 Wileńskich Franciszkanów
[4] Pierwsze upamiętnienie
męczeństwa 7 Franciszkanów – pomiędzy 1613 a 1636 - na górze Łysej powstają
Trzy Krzyże były z drzewa, wynika z źródeł pisanych przez Kosmana
[5] Prałat Kazimierz
Michalkiewicz – zbiera fundusze na Pomnik i w 1916 roku powstaje pierwszy
pomnik trzech krzyży betonowy projektu Antoniego
Wiwulskiego
[6] 100lecie odzyskania
niepodległości przez Polskę - od 9 do 12
listopada pomnik Trzech Krzyży był w podświetlony w barwach biało- czerwonych.
Co dla Polaków mieszkających w Wilnie było pięknym darem od Litwinów.
[7] Jacek Źróbek – pracownik
w jednostce samorządowej. członek Archikonfraterni Literackiej od 2000 roku
,podróżnik, fotograf, - udział w konkursach World Press photo, reporter pasjonat
turystyki górskiej, miejskiej, pisarz, dziennikarz, Katolik blogowy redaktor
parafialnego ,,Dzwonka Janowskiego” lata 2007- 2018, oraz współautor publikacji
w gazecie „Co tydzień”, i innych, książkowych religijnych między innymi o
Prymasie Józefie Glempie. Autor zdjęć i filmów podróżniczych.
Autor
kilku wystaw. Między innymi wystawy o dekanacie Mysłowickim w 140 rocznicę
istnienia.
W
działalności publicznej- współpraca z Muzeum Miasta Mysłowice, dla Śląska –
współpraca z Stowarzyszeniem –Solidarni 2010, oraz wspieranie patriotycznych
inicjatyw dla Ojczyzny. Byłem fotografem kilku wielkich wydarzeń i uroczystości
państwowych w Polsce i Europie. Moje szlaki przemierzone to południowe,
północne , zachodnie, w niewielkiej część wschodnia.